ตอนที่ 163 — กองปุ๋ยกลางน้ำ
คามินกวาดสายตามองกองเศษพืชขนาดมหึมาที่กองสุมอยู่ข้างลำธารย่อย แสงแดดอ่อนๆ ยามเช้าส่องลอดกิ่งไม้ลงมากระทบผิวน้ำที่สะท้อนเป็นริ้วสีเงินยวง กลิ่นอับชื้นปะปนกับกลิ่นดินโชยมาแตะจมูก เขาขมวดคิ้วเล็กน้อย ร่างกายที่ยังคงระบมจากการปะทะกับนายหัวเดชาเมื่อวานยังคงส่งสัญญาณเตือน แต่ความคิดที่เต็มเปี่ยมไปด้วยแผนการและตัวเลขทำให้เขาแทบลืมความเจ็บปวดไปเสียสิ้น
“เอาล่ะ... เริ่มกันเลย” เขาพึมพำกับตัวเอง สอดมือเข้าไปในกองเศษพืช ทดลองหยิบใบไม้แห้ง กิ่งไม้เล็กๆ และเศษผักที่เก็บรวบรวมมาตลอดทั้งวัน เขากำลังสร้างระบบผลิตปุ๋ยอินทรีย์จากเศษพืชเหล่านี้ ซึ่งจะเป็นส่วนสำคัญในการปรับปรุงดินบริเวณที่รินวางแผนจะสร้างบ้านปลา
“ถ้ามีน้ำไหลผ่านอย่างสม่ำเสมอ โดยมีปริมาณออกซิเจนเพียงพอ… แบคทีเรียจะทำงานได้ดีขึ้น” คามินนึกถึงคำอธิบายในบันทึกของเถาว์ที่เขาเก็บรักษาไว้เป็นอย่างดี ตัวอักษรสีซีดจางบนกระดาษเก่า บอกเล่าถึงกระบวนการย่อยสลายทางธรรมชาติที่ละเอียดอ่อนและทรงพลัง “การควบคุมความชื้นก็สำคัญ… ไม่มากเกินไปจนแบคทีเรียไม่ต้องการอากาศ ไม่น้อยเกินไปจนแห้งผาก”
เขาหยิบเอาไม้ไผ่ที่เหลาจนแหลม มาเสียบลงไปในกองเศษพืชเป็นระยะๆ เพื่อสร้างช่องว่างให้อากาศไหลเวียน นี่เป็นหลักการที่เขาเรียนรู้จากการสังเกตโครงสร้างของต้นไม้ใหญ่ที่แผ่กิ่งก้านสาขาออกไป หรือการมองดูการไหลเวียนของกระแสน้ำที่พัดพาเอาออกซิเจนไปหล่อเลี้ยงสิ่งมีชีวิตใต้น้ำ “เราต้องเลียนแบบธรรมชาติ… ทำให้มันทำงานได้ด้วยตัวมันเอง”
“คามิน! อยู่ที่นี่เอง” เสียงรินดังขึ้นมาจากทางท่าน้ำ เธอเดินเข้ามาใกล้ พร้อมกับกระบุงที่เต็มไปด้วยเปลือกหอยและเศษปะการัง “นี่ไง… สำหรับปรับค่าความเป็นกรด-ด่างของดิน”
คามินยิ้มรับ “ยอดเยี่ยมเลยริน ขอบใจมาก” เขาเดินไปหยิบกระบุงมาวางไว้ข้างกองปุ๋ย “พอดีฉันกำลังหาทางจัดการเศษพวกนี้ให้เกิดประโยชน์สูงสุดอยู่พอดี”
“แล้วนี่มันอะไรน่ะ?” รินถาม พลางชี้ไปที่กองเศษพืช “มันดู… เละเทะไปหน่อยนะ”
“นี่คือแหล่งอาหารชั้นดีเลยล่ะ” คามินอธิบาย “เราจะใช้มันในการผลิตปุ๋ยอินทรีย์… จะช่วยให้พืชที่ปลูกรอบบ้านปลาเจริญเติบโตได้ดีขึ้น”
“ปุ๋ยอินทรีย์?” รินเลิกคิ้ว “แล้วมันจะออกมาเป็นรูปร่างยังไง?”
“เราจะสร้างระบบปิด… ให้แบคทีเรียย่อยสลายเศษพืชเหล่านี้ภายใต้สภาวะที่เหมาะสม” คามินหยิบไม้ไผ่มาอีกอัน “ที่สำคัญคือการควบคุมความชื้น และการให้อากาศ… ไม่งั้นมันจะเน่าเสียแทนที่จะกลายเป็นปุ๋ย” เขาปักไม้ไผ่ลงไปอีกหลายอัน “นี่คือช่องให้อากาศ… และฉันจะสร้างรางเล็กๆ ให้น้ำไหลผ่าน… แต่น้ำจะไม่ขัง”
“ฟังดูซับซ้อนจัง” รินพึมพำ “แล้วมันจะได้ผลจริงๆ เหรอ?”
“ต้องได้สิ” คามินตอบด้วยน้ำเสียงหนักแน่น “หลักการมันเป็นแบบนี้มาตลอด… ธรรมชาติมันจัดการของมันเองอยู่แล้ว เราแค่ช่วยมันนิดหน่อย” เขากวาดสายตาไปรอบๆ “ฉันกำลังจะสร้างชั้นกั้นเล็กๆ ด้วยกิ่งไม้… เพื่อแยกส่วนที่กำลังย่อยสลายกับส่วนที่เพิ่งเติมเข้าไป… จะได้ควบคุมกระบวนการได้ดีขึ้น”
รินมองตามการกระทำของคามินที่เริ่มนำเอากิ่งไม้มาวางเรียงกันเป็นวงกลมรอบกองเศษพืช “เหมือนเรากำลังสร้างบ้านให้มันเลยนะ”
“ก็ประมาณนั้นแหละ” คามินตอบ “แต่เป็นบ้านที่พร้อมจะเปลี่ยนของเสียให้กลายเป็นของมีค่า” เขาสอดมือเข้าไปในกองเศษพืชอีกครั้ง คราวนี้ลองหยิบเอาเปลือกหอยที่รินนำมาให้ “เปลือกหอยพวกนี้จะช่วยปรับความเป็นกรด… ทำให้แบคทีเรียทำงานได้ดีขึ้น” เขาโยนเปลือกหอยลงไปคลุกเคล้ากับเศษพืช “นี่คือส่วนประกอบสำคัญ… น้ำ, อากาศ, และจุลินทรีย์”
“แล้วไอ้พวกแบคทีเรียมันมาจากไหนล่ะ?” รินถาม
“มันมีอยู่แล้วในเศษพืช ในดิน… เราแค่สร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อให้มันเจริญเติบโต” คามินตอบ “เหมือนกับที่เราต้องมีน้ำสะอาดและอาหารที่ดีเพื่อสุขภาพที่ดีนั่นแหละ” เขาเริ่มนำเอาเศษผักที่เหลือมาวางทับลงไปอีกชั้น “เราต้องคอยสังเกต… ดูว่ามันแห้งไปไหม หรือแฉะเกินไปรึเปล่า”
“แล้วเราจะรู้ได้ยังไงว่ามันใช้ได้แล้ว?”
“เมื่อมันมีกลิ่นหอมเหมือนดิน… มีสีน้ำตาลเข้ม… และเมื่อเราลองสัมผัสดู มันจะรู้สึกร่วนซุย… ไม่เหนียวติดมือ” คามินอธิบาย “กระบวนการนี้อาจจะใช้เวลาสักสองสามสัปดาห์… หรืออาจจะเร็วกว่านั้น ขึ้นอยู่กับสภาพอากาศ”
เขาก้มลงไปมองที่ฐานของกองปุ๋ย “ฉันจะลองเจาะรูเล็กๆ ตรงนี้… เพื่อให้น้ำส่วนเกินไหลออก… ไม่ให้มันแฉะเกินไป” เขาหยิบมีดเล่มเล็กออกมาจากเอว เริ่มค่อยๆ เจาะลงไปในชั้นดินที่รองอยู่ด้านล่าง
“โห… ดูเหมือนนายจะรู้จริงเรื่องพวกนี้เลยนะ” รินกล่าวด้วยความทึ่ง
“ก็… มันคือหลักการธรรมชาติ” คามินตอบ “ทุกอย่างที่อยู่รอบตัวเรา… ล้วนมีวิธีจัดการตัวเองอยู่แล้ว เราแค่ต้องสังเกตและเข้าใจมัน” เขายืนขึ้น ปาดเหงื่อที่ไหลลงมาตามไรผม “นี่คือการทดลองเล็กๆ… แต่ถ้ามันสำเร็จ… มันจะเป็นประโยชน์มหาศาล”
“แล้วเราจะเอาปุ๋ยพวกนี้ไปใช้ตรงไหนบ้าง?”
“ก็รอบๆ บ้านปลาไง… แล้วก็อาจจะลองปลูกผักสวนครัวเล็กๆ น้อยๆ… เพื่อให้เรามีอาหารสดๆ กิน” คามินยิ้ม “มันคือการหมุนเวียนทรัพยากร… เปลี่ยนสิ่งที่เราคิดว่าไร้ค่า ให้กลับมามีประโยชน์อีกครั้ง”
ทันใดนั้น เสียงเครื่องยนต์ดังสนั่นหวั่นไหวก็ดังขึ้นจากทางลำคลองสายหลัก เสียงดังกว่าปกติหลายเท่า คลื่นที่ซัดเข้ามายังฝั่งแรงขึ้นอย่างเห็นได้ชัด “นั่นเสียงอะไรน่ะ?” รินถาม ด้วยสีหน้ากังวล
คามินมองไปยังทิศทางของเสียง “ไม่น่าไว้ใจเลย…” เขาพึมพำ “เสียงมันเหมือน… เครื่องจักรของพวกพ่อค้าต่างถิ่น”
เสียงคำรามของเครื่องยนต์ดังขึ้นเรื่อยๆ พร้อมกับภาพของเรือขุดขนาดใหญ่ที่กำลังแล่นเข้ามาทางปากลำคลอง สายตาของคามินและรินเบิกกว้างด้วยความตกใจ
“บ้านปลา… แผนของเรา… มันจะไม่เป็นอะไรใช่ไหม?” รินเอ่ยถาม น้ำเสียงสั่นเครือ
“ต้องไม่เป็นอะไร” คามินตอบ เสียงของเขาหนักแน่น แต่แววตาเต็มไปด้วยความกังวล “เราต้องทำอะไรสักอย่าง… ก่อนที่มันจะสายเกินไป”
เขากวาดสายตาไปยังกองปุ๋ยอินทรีย์ที่เขากำลังสร้างขึ้นอย่างตั้งอกตั้งใจ มันดูเล็กน้อยเหลือเกินเมื่อเทียบกับภัยคุกคามที่กำลังคืบคลานเข้ามา แต่เขาก็ยังคงเชื่อมั่นในพลังของธรรมชาติ… และในความสามารถของพวกเขาที่จะปกป้องมัน
“มานี่สิ ริน” คามินดึงมือรินเข้ามาใกล้ “เราต้องเตรียมรับมือ” เขาหันกลับไปมองกองปุ๋ย “อย่างน้อย… เราก็มีสิ่งนี้… ที่จะช่วยให้ทุกอย่างงอกเงยขึ้นมาได้… แม้ในยามที่ยากลำบากที่สุด”
ทันใดนั้น ท่ามกลางเสียงเครื่องยนต์ที่ดังอึกทึก และคลื่นลมที่เริ่มก่อตัว ร่างของเถาว์ก็ปรากฏขึ้นท่ามกลางละอองน้ำที่ฟุ้งกระจาย ภาพของบันทึกเก่าๆ ปลิวว่อนรอบตัวเธอ “อย่าเพิ่งสิ้นหวัง… คามิน… ริน… กฎแห่งกระแสน้ำ… ยังคงไหลต่อไป… แม้ในวันที่มืดมนที่สุด” เสียงของเธออ่อนโยน แต่แฝงไว้ด้วยความเด็ดเดี่ยว
เรือขุดขนาดใหญ่แล่นเข้ามาใกล้ฝั่งมากขึ้นเรื่อยๆ ปลายแขนกลของมันยกสูงขึ้น ราวกับจะทำลายทุกสิ่งทุกอย่างที่ขวางหน้า กองปุ๋ยอินทรีย์ของคามินตั้งตระหง่านอยู่ตรงหน้าเขา… เป็นเครื่องพิสูจน์ถึงความพยายามในการสร้างสรรค์… ที่กำลังจะถูกทดสอบอย่างหนักหน่วง.
--- คามินสร้างระบบผลิตปุ๋ยอินทรีย์จากเศษพืช โดยใช้หลักการธรรมชาติในการออกแบบ แต่เมื่อระบบใกล้เสร็จ นายหัวเดชาก็ปรากฏตัวพร้อมเรือขุดขนาดใหญ่ เตรียมจะทำลายแผนการของรินและคามิน